الشيخ محمد علي الگرامي القمي
86
شناخت قرآن ( فارسى )
أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً دلالت بر حركت گهواره گونهء زمين دارد و قرنها پيش از علم تجربى وحى قرآنى چنين گفته است . و يا آيهء رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها « 1 » قانون جاذبهء عمومى را مطرح كرده است و يا آيهء يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ « 2 » اشاره به قواعد جرم شناسى دارد . عدّهاى ديگر قرآن را از نظر فلسفى ديدهاند در اين ديد بحث بر اين محور است كه أَ لَمْ تَرَ إِلى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ « 3 » ، ظليّت هستى خلقى به طور عموم و به اصطلاح " وجود منبسط " را مىگويد و آيهء اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . . . " اصالت وجود " فلسفى را اشاره دارد . عرفا هم قرآن را از ديد عرفانى مورد دقّت قرار دادهاند . در اين ديد محور بحث آدم سازى عرفانى و مرحلهء اعلى و اكمل محبّت به خداوند مىباشد . در اين ديد فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ كوبيدن هواى نفس و پايمال كردن خواستههاى نفسانى است ، و گاو بنى اسرائيل اشاره به پستى نفس انسانى و قتل گاو اشاره به كوبيدن نفس انسان . برخى قرآن را از ديد جامعه شناسى مىبينند در اين ديد مثلا اهمّيّت دستور هجرت قرآنى در آئينهء بحث هجرت در تمدّن جوامع بشرى مورد دقّت قرار مىگيرد .
--> ( 1 ) . سورهء رعد ، آيهء 2 . ( 2 ) . سورهء نور ، آيهء 24 . ( 3 ) . سورهء فرقان ، آيهء 45 .